سازه های آبی شوشتر

سازه های آبی شوشتر در شهرستان شوشتر استان خوزستان قرار دارد . سازه های آبی شوشتر در دوران ساسانیان ساخته شده است و شامل ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های بزرگ می باشد مجموعه آسيابهاي شوشتر شامل دهها آسياب است كه بزرگترين مجموعه صنعتي تا پيش از انقلاب صنعتي به شمار مي رود . استفاده از آب در ساخت محيطي براي زندگي براساس شرايط اقليمي، با ايجاد شبكه هاي زيرزميني در زير شهر كهن شوشتر، موجب بروز يكي از هوشمندانه ترين اشكال معماري شهري آبي گرديده و بهره گيري از رودخانه در گرداگرد شهر كهن شوشتر، به منظور ايجاد خندق در كنار حصار و ايجاد موقعيت استراتژيك دفاعي باعث شده تا اين شهر در برهه هايي از تاريخ تسخير ناپذير باشد. ایجاد اولین امکان عبور از کارون عظیم و پهناور، مهار و بهره برداری از آب و انرژی آن به مدد پشتکار، هوش و درایت پدران ما در طی هزاران سال، یکی از بزرگترین و کهن ترین مجموعه های دست ساخت بشر تا پیش از دوران انقلاب صنعتی را پدید آورده است. مجموعه ای  که در طول کیلومترها ادامه می یابد و در طی هزاران سال کامل می شود و در  جوار خود یکی از هوشمندانه ترین اشکال بروز معماری شهری–آبی را به وجود می آورد.

يكي از مهمترين عناصر تشكيل دهنده ي هسته ي اوليه ي هر شهر، دژ يا قلعه ي نظامي هر شهر باستاني است. دژ نظامي هر شهر معمولاً محل اسكان شاه يا حاكمان محلي هر ولايت است. شوشتر نيز با توجه به اهميت تاريخي خود همواره بعنوان پايتخت و مركز استان خوزستان اهميت ويژه اي داشت. با توجه به اهميت سياسي و اقتصادي شوشتر و تأسيسات آبي آن، قلعه اين شهر(سلاسل)، هم مركز كنترل اين تأسيسات بوده و هم مقر والي خوزستان به شمار مي رفته و تا قرن گذشته شوشتر به عنوان مركز خوزستان بوده است.

از شگفتی ها و فرازهای سازه های آبی شوشتر، ایجاد مجموعه عظیم چند عملکردی، در طول نزدیک به یک کیلومتر شامل عناصر اصلی زیر می باشد:
  • بند میزان با هدف اصلی تقسیم آب کارون به دو شاخه دو دانگه(گرگر) و چهار دانگه(شطیط).
  • نهر دارا (داریوش) با کانالها و دریچه های متعدد و اهداف گوناگون و پیچیده ای چون آبیاری جزیره میان آب به وسعت حدود چهل هزار هکتار با تقسیم بندی ها و دریچه های بسیار دقیق کانالها، آب پخش کن ها، پلها و نهرهای مفروش و... . همچنین تامین آب شرب شوشتر و نیز ایجاد دسترسی ویژه به قلعه شاهی سلاسل.
  • پل بند شادروان به عنوان دریچه خروجی و تنظیم ارتفاع آب در نهایت غربی این مجموعه آبی به منظور سوار کردن آب شطیط بر روی نهر داریون و ایجاد امکان عبور از کارون در شاهراه اصلی شرقی غربی منطقه در مسیر شاهی تیسفون تا پاسارگاد.
  • ایجاد تعداد زیادی کانالهای فرعی برای آبیاری و به راه انداختن آسیابها و استفاده صنعتی از انرژی آب.
  • کف سازی سنگی کارون در این فاصله به منظور تثبیت کف رودخانه.
  • ایجاد عمارت کلاه فرنگی برای کنترل میزان ارتفاع آب و نظارت بر عملیات در محدوده این مجموعه.
  • و در نهایت خود قلعه سلاسل به عنوان مرکز فنی، حکومتی و مدیریت آب منطقه.

سازه های آبی شوشتر

مبنع : نون آب