شهر سوخته کجاست؟

برای بسیاری نام شهر سوخته عجیب و ناشناخته به نظر می رسد ، و این سوال در ذهن ما شکل میگیرد این مکان کجا قرار دارد و به چه شکلی است...!

شهر سوخته شهریست کهن با حدود 6000 سال قدمت،  در ساحل رودخانه ی هیلمند و ۵۶ کیلومتری شهر باستانی زابل در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. شهری که نقش بسیار مهمی در ایران باستان داشته است و زادگاه رستم و پهلوانان نامی ایران زمین است . اگرچه امروز بخش اعظم تمدن ایران باستان و رودخانه ی هیلمند در کشورهای پاکستان و افغانستان قرار گرفته است.شهر سوخته از نظر زمانی هم زمان با تمدن سومر در بین النهرین و تمدنهای هاراپا و موهنجودارو در شمال غربی پاکستان بوده است.
براساس آثار موجود و مكشوفه باستاني، سرزمين سيستان و بخصوص شهر سوخته از گذشته‌هاي دور داراي تمدن فرهنگي بسيار شكوفا بوده است. شهر سوخته پیشرفته‌ ترین شهر جهان قدیم بوده‌ است و حتی بسیار پیشرفته‌ تر از دولت شهر کرت که سینوهه در کتاب خود از آن یاد کرده‌است. به اعتقاد برخی باستان‌شناسان اگر بخواهیم به معنای کامل و دقیق شهر سوخته توجه کنیم، این شهر را باید یکی از قدیمی‌ترین شهرهای دنیا دانست که به علت آتش سوزی و از بین رفتن آن را با نام شهر سوخته نام گذاری کرده اند.

شهر سوخته شهر سوخته


 

علیرغم پیداکردن بیش از۴۰۰۰۰اسکلت درگورستانهای این شهرهیچکس موفق به شناسایی نژاد مردمی که در این ناحیه می زیستند نشده است. زبان مردم شهر سوخته و به طور کلی مردم نواحی بلوچستان و زابلستان باستان نا شناس باقی مانده و کسی قادر به رمز گشایی نوشته ها و مهرهای کشف شده نیست.اما آنچه مسلم و قابل اثبات است این است که زبان پهلوی و زبان اوستایی از جمله زبانهایی بوده اند که توسط برخی قبایل و سلسله های باستان تکلم می شده اند و همچنان امروز به ما رسیده اند.

شهر سوخته

سراسرشهرسوخته دارای سیستم پیشرفته ای برای انتقال آب به منازل وسطح شهراست وجنس لوله ها ازسفال خاصی است. چیزی که در تمدنهای بسیار پیشترفته مانند عیلامیها وهخامنشیان میبینیم واز یک قوم کوچک بسیار بعید است که اینقدر به مسئله بهداشت و تامین مصرف مردم وساکنین اهمیت می دادند.بر اساس یافته‌های باستان شناسان شهر سوخته ۱۵۱ هکتار وسعت دارد و بقایای آن نشان می‌دهد که این شهر دارای پنج قسمت اساسی بوده که شامل بخش مسکونی واقع در شمال شرقی شهر سوخته؛ بخش‌های مرکزی منطقه صنعتی؛ بناهای یادمانی و گورستان است که به صورت تپه‌های متوالی و چسبیده به هم واقع شده‌اند. هشتاد هکتار از شهر سوخته را بخش مسکونی تشکیل میداده‌ است.

شهر سوخته

مردمان شهر سوخته داری دانش پزشکی پیشرفته‌ای بوده‌اند، تا آن حد که پزشکان این شهر نه تنها از فنونی چون شکسته‌ بندی آگاهی داشتند، بلکه دانش و مهارت اجرای اعمال شگفت‌ انگیزی چون جراحی مغز را نیز داشته‌اند. کشف اسکلت یک زن در شهر سوخته متعلق به حدود 4 هزارسال پیش که یک چشم وی مصنوعی بوده و مورد جراحی بسیارعجیب وظریف وپیشترفته قرارگرفته است.

شهر سوخته

کشف یک گور قدیمی در شهر سوخته متعلق به یک زن و شوهر که اینان مدتی قبل از آتش سوزی و نابودی همیشگی شهر سوخته از دنیا رفته بودند. جالب است بدانید هنوز دستبند و زیور آلات زن به همراه اسکلت مشخص بود و با نگاه اول مشخص می شد که کدام زن و کدام مرد هستند. سن تقریبی این دو حدود 30 سال بوده و چنان عاشقانه در بغل و کنار یکدیگر بخاک سپرده شدند که گویی در آن دنیا نیز با یکدیگر خواهند بود.

شهر سوخته

 

به تازگی از گور باستانی موسوم به شماره ۷۶۱ قدیمی ترین تخت نرد جهان به همراه ۶۰ مهره آن در شهر سوخته کشف شد،  بسیار قدیمی تر از تخت نردی که در گورستان سلطنتی اور در بین النهرین کشف شده بود. این تخت نرد از چوب آبنوس و به شکل مستطیل است. چون آبنوس در سیستان و بلوچستان نمی روئیده و مشخص است که از هند وارد شده است. روی این تخت نرد، ماری که ۲۰ بار به دور خود حلقه زده و دمش را در دهان گرفته، نقش بسته است. این تخت نرد ۲۰ خانه بازی و ۶۰ مهره دارد. مهره ها که در یک ظرف سفالی در کنار تخت نرد قرار داشتند از سنگ های رایج در شهر سوخته یعنی از لاجورد، عقیق و فیروزه است.

شهر سوخته

نخستین پویانمایی جهان بر ظرف سفالین کشف شده از شهر سوخته در استان سیستان و بلوچستان ، کشفی که باستان شناسان را متحیر کرد. کشف قدیمی ترین تصویر متحرک که بر روی یک سفال با استادی هر چه تمام تر به تصویر کشیده شده . در این تصیر یک بز کوهی یا گوزن در حال جهش به سمت یک درختچه برای خوردن گیاه آن می باشد و هم اکنون در موزه ایران باستان نگهداری می شود.

لینک متحرک انیمیشن: http://upload.tehran98.com/img1/o23c5wii2itk501wq4e.gif

 

شهر سوخته

 

ساكنان شهرسوخته درپنج هزارسال قبل مواد اوليه ساخت جواهرات را از نقاط دوردستي ازجمله بدخشان افغانستان و خراسان به صورت خام به اين مكان وارد مي‌كردند.ساكنان شهر سوخته به علت همراه گذاشتن اشيا، ابزار كار، موادغذايي وآرايشي در گور مردگانشان به زندگي پس از مرگ اعتقاد داشته‌اند. كشف زيره، گشنيز، تخته بازي شبيه شطرنج، دستور پخت پنج نمونه غذا و به خصوص انيميشن از ديگر يافته‌هاي فصل های گذشته  كاوش در شهرسوخته است.

شهر سوخته

منبع : نون و آب