تاریخچه هنردستی یا سنتی در نطنز:

هنرهای دستی یا سنتی نطنز را به دو بخش می توان تقسیم نمود:

  1. صنایعی که از گذشته های بس دور در نطنز رایج بوده و با پشت سرنهادن فراز و نشیبها بسیار توانسته تا عصر حاضر به حیات خود ادامه دهد مانند : کاشی سازی ، قالی بافی ، خراطی ،چاقوسازی ،آهنگری ، مسگری و سفیدگری .
  2.  صنایعی که در بستر گسترده زمان به علل مختلف یا کاربرد خود را از دست داده و یا نتوانسته است به حیات خود ادامه دهد و در نتیجه به مرور زمان از جریان زندگی مردم خارج و به دست فراموشی سپرده شده است مانند ،صنایع ظریفه ساخت ادوات از عاج و آبنوس ،منبت کاری ،کوزه گری ، کلاه مالی و نمدمالی ، تخت کشی ، گیوه چینی ، نخ ریسی ، حلاجی ، گلیم بافی ، رنگرزی و عصاری.

صنعت کاشی سازی در نطنز از قدمت بسیاری برخوردار است و بیشتر وسایل زندگی روزمره اهالی از قبیل کاسه و بشقاب و استکان و نعلبکی ، سر و ته قلیان ، گلدان . غیره در کارگاههای کاشی سازی تهیه می شده و حتی مقدار قابل توجهی نیز به شهرهای دور و نزدیک صادر می گردید .

مهمترین کارخانه های کاشی سازی نطنز در اواخر عصر قاجار و اوایل دوران پهلوی متعلق به اسداله و فرج اله فرزند نصیر - اسمعیل و ابراهیم اصلان بیکی - غلام رضا و محمد قصاع - محمدحسن عبادی - اسمعیل عبادی - حسین اخلاقی - مهدی فتاحی - احمد کوشکی - حسن اسلامی -محمد آقامیری- حسین رجبی - اخوان عبادی - اخوان قصاعی - محمد سرپله - قربانعلی کریم پور و عباسعلی فخاریان بوده که در بحبوحه جنگ جهانی دوم به علت وارد نشدن کالاهای خارجی از یک سو و استقبال مردم شهرهای مختلف ایران و ساکنین شیخ نشینهای خلیج فارس مصنوعات کارخانه های نطنز به ویژه نعلبکی آن به این شهر ها صادر می گردید . با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم و از هم گسیختگی شیرازه اقتصادی کشور منجر به باز شدن دروازه ها و سرازیر شدن سیل کالا های خارجی به ایران گردید از جمله نعلبکی های ساخت ژاپن که به قیمت ارزان به بازار عرضه گردید که منجر به تعطیلی کارگاههای سرامیک سازی نطنز گردید .

درحال حاضر فقط یک کارگاه از آن همه کارگاههای سرامیک سازی باقی مانده و آن هم "کارگاه سرامیک سازی سنتی برادران عبادی" واقع در انتهای راسته بازار و در محدود محوطه تاریخی مسجد جامع و از جماعت سرامیک سازان سنف کارگاه عبادی حالت سمبولیک و نمادین نه برای خطه نطنز بلکه برای ایران دارا می باشد. کمتر مسافر و توریستی است که به نطنز آمده و از کارگاه عبادی بازدید نکرده باشد . کارگاه عبادی به شماره 19148 به تاریخ 1386/03/03 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است .

نمونه کارهای گارگاه سرامیک سازی عبادی :

 

منبع : نون و آب