تندیس میدان سربند

تندیس قدیمی میدان سربند تهران، تندیس چه کسی است؟سالهاست که تندیس کوهنوردی در میدان سربند تهران نصب شده و شاید خیلیها از کنارش عبور می کنند بی آنکه بدانند که این تندیس چه کسی است؟! این تندیس با ارتفاعی در حدود سه متر، نمادی برای کوهنوردی در پایتخت محسوب می‌شود.

سرهنگ امیر شاه قدمی کسی است که تندیسش سالهاست پابرجاست، او در سال یکهزار و سیصد و نه چشم بر جهان گشود. او کوهنورد، چترباز، مربی ممتاز اسکی از فدراسیون ایران و فرانسه و مربیگری کایت را در کارنامه خود دارد.
شاه قدمی معروف به شاه بابا علاوه بر فتح قله های مختلف، به دلیل همکاری در عملیات مربوطه به نجات یک فروند هواپیمای آمریکایی سقوط کرده در قله زردکوه بختیاری به ارتفاع 3870 متر در سرمای 30 درجه زیر صفر در سال 1340 که موفق به نجات افراد آن گشت از طرف رییس جمهور وقت آمریکا (کندی) مدال لیاقت نیز دریافت کرد.
ماجرای زردکوه و نجات جان آمریکایی‌ها توسط «امیر شاه قدمی» که در روزنامه اطلاعات آن دوره هم به چاپ رسید: «هواپیمای آمریکایی به دلیل مه آلوده بودن هوا به قله زردکوه برخورد کرده و بدون آنکه آتش بگیرد واژگون می‌شود. این اتفاق در زمستان رخ داد و پیش از اینکه به ما مأموریتی داده شود، چتربازی از آلمان را برای نجات سرنشینان این هواپیما فرستادند. اما خود امدادگر آلمانی هم زمانیکه می‌خواهد فرود بیاید، چترش به صخره گیر می‌کند و آویزان در هوا می‌ماند. سرانجام ارتش ایران به آقای شاه قدمی و آقای نورانی دستور نجات آنها را داد.»

تاریخچه تندیس کوهنورد
در سال ۱۳۳۷، پیشنهاد حسن وجدان‌ خوش‌،از کوه‌نوردان با سابقة کشور،برای نصب یک مجسمه کوهنوردی‌،مورد قبول سایر کوه‌نوردان قرار گرفت‌. او پیشنهاد خود را نزد رئیس فدراسیون کوه نوردی،سرهنگ بیات برد. این پیشنهاد تایید شد و مهام‌،شهردار وقت تهران‌،هزینة ساخت آن را قبول کرد. سرهنگ بیات که رئیس مرکز آموزش کوهستانی ارتش نیز بود،امیر شاه قدمی‌،گروهبان ارتش و مربی کوه‌نوردی مرکز آموزش کوهستانی و مربی اسکی کشور را به عنوان مدل به استاد رضا لعل ریاحی،استاد دانشکده هنرهای زیبا،مجسمه‌ساز و سرهنگ ارتش معرفی کرد و شهرداری مبلغ ۱۰۰۰۰ تومان هزینة ساخت مجسمه را پرداخت‌.
درسال ۱۳۳۸، مدل گچی آن آماده و در میدان سربند نصب و طی مراسمی از آن پرده‌برداری شد. متأسفانه در زمستان همان سال‌ به علت بارندگی و یخ‌زدگی‌،دست و قسمتی از بدنة مجسمه خرد شد.این قسمت مدت‌ها با پرچم ایران پوشانده شده بود.
درسال ۱۳۴۱، با پی‌گیری استاد رفعتی افشار،رئیس وقت فدراسیون‌،مجسمة سیمانی آماده شد و خلیل میلانی و عبدالحسین امین از طرف فدراسیون مأمور نصب آن شدند.
این مجسمه هنوز پا برجا است‌.
در آبان‌ماه سال۱۳۵۰، بنا به پیشنهاد فدراسیون کوه‌نوردی ایران و موافقت انجمن شهر و شهرداری تهران‌، نام میدان سربند به میدان کوه‌نوردان تغییر یافت‌.

امیر شاه قدمی در روز دوشنبه ۱۳۹۱/۰۲/۱۱ در سن ۸۲ سالگی درگذشت.
 

منبع : نون و آب