آثار و بقایای کاخ چرخاب

کاخ چرخاب یکی از کاخ های به جا مانده از کوروش بزرگ و سومین کاخ هخامنشیان در برازجان و در 70 کیلومتری شهر بندری بوشهر است که کاخ بردک سیاه، متعلق به داریوش اول و کاخ سنگ سیاه مربوط به دوره هخامنشی نیز در نزدیکی این کاخ وجود دارند. کاخ چرخاب در سال ‪ ۵۲۹‬پیش از میلاد مسیح در دوره کوروش بزرگ بنیانگذار سلسله هخامنشی و با استفاده از سنگ سیاه و سفید ساخته شده است. براساس شواهد و اسناد به دست آمده معماری داخلی این 3 کاخ وام گرفته از کاخ بزرگ آپادانا در شوش پایتخت اصلی هخامنشیان بوده است. این بنا که از لحاظ ارزش‌های باستان شناسی همسطح با تخت جمشید (پارسه)و پاسارگاد است که به فاصله 20 کیلومتری از دریای خلیج فارس بدون محافظت و هیچگونه نگهداری رها شده است. از نظر حجاری و هنر معماری آن چنان که از پایه ستون‌ها و اشیای کشف شده برمی آید، جدیدتر و ظریف تر از پاسارگاد است و می‌توان گفت این بنا در هنگام تکامل هنر اصیل حجاری و معماری عصر کوروش ساخته شده است.کاخ چرخاب کوروش بزرگ اثر فراموش شده در برازجان


کاخ چرخاب برازجان کاخ ناقصی است که به فرمان کوروش بزرگ با هدف گسترش قدرت او در حاشیه خلیج فارس ساخته شد اما هرگز مسکونی نشد. کاوش‌های باستان‌شناسی و آثار به دست آمده در این کاخ، تداعی کننده پاسارگاد است.محوطه چرخاب با تاریخی 2500 ساله متعلق به دوران هخامنشی است که بعد از ثبت در فهرست آثار ملی، سالها توسط اداره میراث فرهنگی بوشهر نگهداری می شد اما امروزه وضعیت حفاظت از این اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی کمرنگ تر شده است. شنیده ها حاکی از آن است که چندی پیش قرار بود تیم حفاظتی و مرمت پارسه برای انجام عملیات مرمت این محوطه تاریخی، عازم استان بوشهر شوند اما هنوز این اقدام انجام نشده است. کاخ چرخاب کوروش بزرگ اثر فراموش شده در برازجان


10 پايه ستون كوچک تالار اصلي كاخ كورش در چرخاب برازجان در جریان عمليات پاكسازی اين محوطه به دست آمد كه شبيه پايه ستون‌های پاسارگاد طراحي شده است. مهم‌ ترين ويژگی اين كاخ، تكنيک ساخت پايه ستون‌های سنگي مكعب شكلی است كه به طريق دقيق و ظريفی تراش و صيقل داده شده به گونه‌ای که در اتصال سنگ‌ ها، از هيچ نوع ملاط يا وسيله ديگری استفاده نشده است. اين پايه ستون‌ها با شالی های بسيار زيبا مجموعه‌ ای ناقص هستند و تنها 4 سرستون آن ها باقی مانده است. فاصله هر يک از پايه ستون‌ها با یکدیگر 2 متر است. اين پايه ستون‌ها در دروازه شاهی نصب شده اند جنس و روش ساخت موضوع قابل تاملی است به طوریکه بخشي از دروازه شاهی اين كاخ كه ناتمام مانده ، برخلاف تالار اصلي با لعابي از جنس سيلس، كف سازی شده است. کاخ چرخاب کاخ ناقصی است که هرگز مسکونی نشد  كه پس از مرگ وی ساخت اين كاخ متوقف شده است. كوروش بزرگ چنان هنرمندانه و ظريف از عهده اين كار بر آمده‌ اند كه گويي اين ستون‌ ها نه قطعات به هم متصل شده‌ای از سنگ‌ها، بلكه قطعه سنگي يكپارچه بوده‌اند.کاخ چرخاب کوروش بزرگ اثر فراموش شده در برازجان

مدتها پیش سقفی روی تمام محوطه تاریخی چرخاب کار گذاشته شده بود تا از شدت تابش نور خورشید و آسیب باران به آثار تاریخی جلوگیری شود اما سال 1385 همان سقف را هم برداشتند. سال گذشته نیز سقفهایی روی پایه ستونهای محوطه ساخته و کار گذاشته شد اما یک مشکل بزرگ داشت. این سقف در داخل گمانه ( ترانشه) قرار گرفته و در زمان باریدن باران آبهای دفعی را به داخل گمانه هدایت کرده و موجب انحراف آب به خارج نمی شد. در حالی که می بایست این سقف همه گمانه را به گونه ای بپوشاند که آب باران دفع شده و وارد گمانه نشود. امید است روزی با درایت مسئولین این کاخ به بهترین نحوه نگهداری شود.کاخ چرخاب کوروش بزرگ اثر فراموش شده در برازجان

منبع : نون و آب