فردین

فردین ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمیمحمد علی فردین، ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمی در پانزدهم بهمن ماه سال  ۱۳۰۹ در تهران و در محلی بین خیابان شهباز سابق و خیابان ری به اسم ادیب الممالک، کوچه صحت چشم بر جهان گشود. او دوران ابتدایی را در دبستان ترقی، و دوره متوسطه را در دبیرستان آذر پشت سر گذاشت و موفق به اخذ دیپلم گردید، او در سن ۱۸ سالگی با مدرک دیپلم راهی سربازی شد و دوسال در نیروی هوایی ارتش خدمت کرد. فردین در سن ۱۹ سالگی با خانمی به نام مهری خمارلو ازدواج کرد، همسر فردين از آشنايی با فردين و ازدواج با او می گويد : " فردين دوست برادرم بود و با هم ورزش می كردند و به پيشنهاد برادرم با فردین ازدواج کردم. او بسيار سر به زير و محجوب بود و نوزده سال داشت و من هم هفده ساله بودم و همان سال ازدواج كرديم". فردین تا پایان عمر به همسرش وفادار ماند و حاصل این ازدواج چهار فرزند به نام های : سعید، سیاوش، عاطفه و آمنه بود.

محمد علی فردین زندگی ورزشی خود را از شانزده سالگی آغاز کرد و با اینکه پدرش مخالف بود ولی به شکل حرفه ای به ورزش هایی چون فوتبال، ژیمناستیک، شنا و هالتر پرداخت. با تعویض پی در پی رشته های ورزشی سرانجام از دنیای کشتی سردرآورد. او کشتی را از باشگاه شمارۀ سه شروع کرد و پس از مدتی به باشگاه نیرو و راستی رفت و زیر نظر کیومرث ابوالملوکی به فراگیری فنون کشتی پرداخت. کیومرث ابوالملوکی در مورد فردین می‌گوید: "بسیار باهوش بود و فنون کشتی را به‌ راحتی یاد می‌گرفت و راحت‌ تر از آن اجرا می‌کرد. بیش از آن که از زور بازو و قدرت خود استفاده کند، از هوش و ذکاوت خود بهره می‌برد".

بعدها فردین به باشگاه تهران رفت و در آنجا بود که با غلامرضا تختی آشنا شد، او در این باشگاه زیر نظر حبیب‌الله بلور به صورت حرفه‌ ای کشتی را دنبال کرد وی اولین بار در مسابقات قهرمانی کشور در رشته آزاد در سال ۱۳۳۲ در اصفهان در وزن ششم مدال برنز گرفت و در سال ۱۳۳۳ در انتخابی تیم ملی در وزن ۷۳ کیلو برگزیده شد و راهی تیم ملی گردید و در دومین دوره مسابقات جهانی در سال ۱۹۵۴ میلادی در توکیو به همراه محمود ملاقاسمی ، محمد‌مهدی یعقوبی ، ناصر گیوه‌چی ، توفیق جهانبخت ، عباس زندی ، غلامرضا تختی و احمد وفادار اعضای تیم‌ ملی را تشکیل دادند و در نهایت در این مسابقات تیم ایران دو مدال طلا در اوزان ۶۷ و ۷۹ کیلوگرم توسط مرحوم توفیق جهانبخت و عباس زندی به دست آمد اما در وزن ۷۳ کیلوگرم محمدعلی فردین با شکست حریفانی از فیلیپین، سوئد، آرژانتین و ژاپن فینالیست شد ولی در مبارزه پایانی مغلوب حریف گرجی از شوروی سابق شد و با مدال نقره به کار خود پایان داد. در سال ۱۳۳۶ در قهرمانی کشور در تهران در یک وزن پائین‌ تر در وزن پنجم با شکست همه مدعیانش از عنوان قهرمانی را به دست آورد.

فردین ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمی
فردین برای اینکه ثابت کند در رشته فرنگی نیز تبحر دارد در مسابقات قهرمانی کشور در سال ۱۳۳۷ در تهران در وزن ششم بعد از اینکه همه حریفان خود را تا فینال شکست داد در مبارزه نهایی نیز در فینالی تکراری از سد محمد بهادری گذشت و با کسب عنوان قهرمانی در صدر وزن ششمی‌ها قرار گرفت.

فردین ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمی
 

وی به دلیل آسیب‌دیدگی و پاره‌ای نامهربانی‌ها مجبور شد با دنیای کشتی خداحافظی کند، محمدعلی فردین از معدود قهرمانانی است که هم در کشتی آزاد و هم در کشتی فرنگی، عنوان قهرمانی ایران را نصیب خود کرد.

فردین ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمی
محمد علی فردین زندگی هنری خود را در بیست و هشت سالگی و در سال ۱۳۳۸ بطور اتفاقی آغاز کرد و اینگونه بود که برای دیدن فیلمی وسترن به سینما رفته بود که به گفته خودش بلیت به او نرسید و گیشه بلیت فروشی بسته شد و او پشت در سینما ماند، در این حین دکتر اسماعیل کوشان که با چهره فردین در عرصه کشتی آشنا بود جلو آمد و وی را به داخل سینما دعوت کرد. دکتر کوشان به او پیشنهاد بازی در فیلم چشمه آب حیات که سیامک یاسمی آن را کارگردانی می‌ کرد را داد و فردین پذیرفت، و بدین ترتیب فردین به عنوان یکی از هنرپیشۀ های اصلی فیلم ، اولین نقش حرفه ای خود را در سینما بازی کرد. ایرن بازیگر زن مقابل فردین در فیلم چشمه آب حیات چنین میگوید: "یک پلان را بارها و بارها تکرار کردم، چون فردین به دلیل کم‌رویی و خجالت نمی‌توانست آن را بازی کند." از همان آغاز چنگیز جلیل‌وند به جای او حرف می‌زد و آوازش را ایـرج می‌خواند.

فردین ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمی
دومین فیلمش را، "فردا روشن است"، به همراه دلکش در سال ۱۳۳۹ بازی کرد. از آن پس دیگر به صورت حرفه‌ای به سینما روی آورد تا سال ۱۳۴۴ که فیلم "گنج قارون" به کارگردانی سیامک یاسمی را بازی کرد. تا این زمان دستمزد چندانی به بازیگران داده نمی‌شد. در یکی از دست‌ نوشته‌های فردین آمده‌ است که "به همراه آرمان و ناصر ملک‌مطیعی قرار گذاشتیم دستمزد زیر ۲۰ هزار تومان نگیریم"، اما در فیلم گنج قارون فردین حدود ۴۰ هزار تومان به اضافۀ پنج درصد از فروش را که حدود ۶۰۰ هزار تومان می‌شد، دریافت کرد. پس از آن دیگر ثروتمند و ستارۀ درخشان فیلم فارسی بود. کمتر ایرانی را می‌توان یافت که این فیلم را ندیده باشد. بسیاری معتقدند اگر جمعیت آن زمان را در نظر بگیریم، رکورد فروش این فیلم هنوز شکسته نشده‌است.

فردین اولین فیلم وسترن تاریخ ایران را هم بازی کرده‌ است، آن هم در ایتالیا. این فیلم که عنوانش "مردانه بکش" بود، در ایتالیا با نام "و حالا روحت را به خدا بسپار" به نمایش درآمد. او همچنین در لبنان فیلم "بر فراز پترا" و در هند فیلم "همای سعادت" را بازی کرد. او علاوه بر بازیگری در زمینۀ کارگردانی، تهیه‌ کنندگی و حتا گریم نیز فعال بود. استودیوی سینمایی فردین‌ فیلم را بنیاد گذاشت و ویلیام وایلر، کارگردان آمریکایی را به ایران دعوت کرد.

فردین در سال ۱۳۴۷ فیلم "سلطان قلب‌ها "را ساخت. وقتی که این فیلم در مرحلۀ مونتاژ بود، مدتی را در انگلستان و به دور از سینمای ایران سپری کرد. در سال ۱۳۵۵ در فیلم "غزل" به کارگردانی مسعود کیمیایی بازی کرد و در سال ۱۳۵۶ "بر فراز آسمان" را ساخت.

بعد از انقلاب نیز به همراه سعید راد و ناصر ملک‌مطیعی در فیلم "برزخی‌ها " به کارگردانی ایرج قادری بازی کرد که سال ۱۳۶۱ روی پرده رفت. این فیلم آخرین حضور فردین در عرصۀ سینمای ایران بود.

فردین پس از سکوتی طولانی در ۱۸ فروردین ۱۳۷۹ بر اثر سکته قلبی در منزل شخصی اش از دنیا رفت و در ۱۹ فروردین از ورزشگاه امجدیه در میان سیل هنرمندان و مردم با جمعیتی بیش از ده هزار نفر به سمت بهشت زهرا تهران قطعه هنرمندان بدرقه شد و به خاک سپرده شد.

فردین ورزشکار و هنرمند محبوب و مردمی
 

منبع : نون و آب