مسعود كيميايی يكی از با نمونه‌ترین فیلمسازان حال حاظر ايران است اين جمله را جواد طوسی در مراسم تجليل از مسعود كيميايی در خانه هنرمندان به زبان آورد و در ادامه گفت نگاه ناگسسته‌ی او به ذات سینمای ایران موجب شده تا یکی از نمونه‌ترین فیلمسازان ایران باشد.

جواد طوسی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی

جواد طوسی كه خود از منتقدان قديمی سينما است در ادامه صحبتهای خود در اين مراسم گفت ، زمانی که کیمیایی وارد عرصه حرفه‌ای فیلمسازی شد، اصولی از نوع مخاطب‌شناسی که در شکل درست و قاعده‌مند سینما جا دارد، پایه‌ریزی کرد؛ تا آنجا که حافظه من یاری می‌کند هیچکدام از فیلم‌های کیمیایی در بخش خصوصی ساخته نشد به جز دو فیلم کوتاه که به سفارش کانون فکری و پرورشی کودک و نوجوان ساخته شده‌ است و این موضوع بیانگر آن است که نشانه‌ها و تعاریف اصلی سینما برای او اهمیت دارد و نقطه مقابل او مخاطب هستند ،‌ اگر اوج رونق کیمیایی را مرور کنیم، فکر می‌کنم تنها فیلمسازی است که جلوتر از بازیگران فیلم، نام خودش مخاطب جذب کرده‌ است. چند جلسه‌ای که در پشت صحنه فیلم اخیر او حاضر شدم با توجه به وضعیت جسمانی او می‌بینم که کیمیایی هنوز با سینما نفس می‌کشد. در شرایطی که لوکیشن لاله‌زار به تبعید ناخواسته کشیده شده است، کیمیایی جلوتر از مدیران و سیاستگذاران فرهنگی، تیغه‌ی سینما متروپل را برمی‌دارد و چراغ آن را روشن می‌کند. یاد یکی از جمله های فیلم «دندان مار» می‌افتم که زنده یاد جلال مقدم در آن می‌گفت، یک زن آمد و چراغ این خانه را روشن کرد و اینجا یک مرد مثل مسعود کیمیایی آمد و درِ سینما متروپل را که یکی از نشانه‌های اصلی دوران اوج هویت‌مندی لاله زار بود، دوباره باز کرد و فضا و بستری را برای ما فراهم کرد تا باردیگر یک فیلم وسترن را ببینیم و جلودار بودن برای حیات مستمر سینما به آسانی به دست نیامده است و بسیار با ارزش است ، در شرایطی که هم‌عرض کانون سینما، مردم‌شناسی که به مخاطب بهتر زندگی کردن و آدم بودن را با زبان تصویر توصیه می‌کند وجود دارد، اگر بپذیریم که عکس‌نویسی و میزانسن دو شاخصه اصلی سینمای مسعود کیمیایی هستند همواره در آثارش این عکس‌نویس را اجرا کرده که در آلبوم ذهن‌نویسی من و شما به یادگار می‌ماند.

كيميايی گفت ، همه چيزم از مردم است

كيمييايی در اين مرسم گفت پاهایمان درد می‌کند، چشم‌هایمان کم‌سو شده است اما هنوز همه چیز خوب است، هنوز هم می‌شود ایستاد، تمام زندگی، این سرزمین، این شهر و کوچه‌ها، مردم را، شما را عاشقانه دوست دارم ، متاسفانه حس بدی دارم هنگامی که می‌بینم سینمای دهه‌ی 80 در حال نابودی است ، این سینمایی که با آهن و دکمه است سینمای من نیست، البته شاید سینمای عده‌ای هم باشد و اتفاق دوباره‌ای سینما را راه‌اندازی کند، یکه سوار را ساختم که فروش نکرد و آنهایی که قرار بود فیلم را ببینند نبودند و از عده‌ای دور هستیم، از بهروز وثوقی، منفردزاده و نعمت حقیقی عزیز که در خاک است.

مسعود كيمييايی


دوستداران كيميايی از ديروز تا به امروز

در اين مراسم كه شامگاه پنجشنبه، 31 مرداد در سالن سینما تک موزه هنرهای معاصر برگزار شد ، مهمانهای زيادی از نسلهای مختلف حضور داشتند تا از مسعود كيمييايی صحبت كنند ، ابتدا احسان آقایی مدیر موزه هنرهای معاصر نیز درباره كيمييايی گفت ، مسعود کیمیایی در فیلم‌هایش به جامعه نگاه می‌کند ، در فیلمهای کیمیایی نوعی تیپ اجتماعی وجود دارد که به صورت نقادانه و جامعه‌شناسانه بررسی می‌شود، شخصی می‌گفت، اگر مهدی اخوان ثالث فقط به سرودن شعر زمستان اکتفا می‌کرد و شعر دیگری نمی‌سرود مشخص بود که شاعر بزرگی است، این جمله درباره مسعود کیمیایی نیز صدق می‌کند و اگر بعد از قیصر و گوزن‌ها هیچ فیلمی نمی‌ساخت باز هم بیانگر آن بود که فیلم‌ساز بزرگی است.

منوچهر اسماعیلی هم از دوبلورهای هم دوره كيمييايی كه بسياری از فيلمها را با صدای دلنشين او شنيده ايم درباره بزرگ سينمای ايران مسعود کیمیایی گفت ،در مجلسی که مملو از بزرگان است سخن گفتن سخت است، این سختی را به جان می‌خرم تا به مسعود کیمیایی ادای سپاس کنم ، مسعود کیمیایی یکی از سه هنرمندی است که سینما و دوبله‌ی ایران را به راه راست هدایت کرده است ، کیمیایی با قیصر حرف زدن را به ما آموخت ، پرسوناژ را از دل مردم و کارکتر را از حیاط خانه انتخاب می‌کند و کلام او معمول اما مایه‌دار و چرب است، کلام‌های بی‌تربیت از صدقه سر کیمیایی باتربیت شد، در پايان او با اين جمله كه مسعود جان سعادت همراهت و کیمیای وجودت پایدار باشد، سخنان خود را به پايان رساند.

محمدرضا فروتن از بازيگران نسل جديد كه خود را شاگرد مكتب كيمييايی ميداند به روی صحنه آمد و جملات خود را اينگونه آغاز كرد ، چه بزرگداشتی برای کیمیایی؟ واقعاً چه بزرگداشتی؟

مدت زمانی است که می‌دانیم انسان بزرگی را در سینما داشته و داریم. اینکه چرا عاشقانه فیلم‌های او را دوست داریم یا چرا خوشمان نمی‌آید به گذشته و تجربه زندگی ما برمی‌گردد، به بخش اصیلی که در درون ما می‌گذارد و نمی‌توان آن را انکار کرد ،

موفقیت در سینمای کیمیایی نتیجه زندگی کردن است، قوانین او رعایت قوانین آزاد است نه اینکه به نظر ما این قوانین حتماً ثابت و درست است بلکه ما نیز باید قوانین خودمان را به دنیا بیاوریم؛ قوانینی که ما را به سوی رهایی، آزادی و سعادت می‌برد.

او در ادامه صحبتهای خود گفت ، در سینمای کیمیایی اهداف دیگران برای ما مهم است که شکل آن رفاقت و آدم بودن می‌شود ، سینمای کیمیایی را برای آنکه به دنبال نتیجه بوده است و دلیل و توجیه نیاورده است، دوست دارم؛ دلایلی که از قضا ظاهراً هم منطقی است ، سینمای کیمیایی را دوست دارم زیرا عنوان‌هایی را که برای ما مطرح است حذف نمی‌کند ، امیدوارم اگر ما مهارت کافی برای اجرای این مفاهیم نداریم زیر آن نزنیم ، فروتن در پايان صحبتهای خود خطاب به كيمييای گفت آقای کیمیایی سینمای شما و خودتان را دوست دارم چون در هردوی آن زندگی را می‌بینم.

از جمله هنرمندان ديگری كه در این مراسم حضور داشتند ميتوانيم از پری زنگنه ، حسن فتحی،علیرضا زرین دست ، بهروز افخمی، عباس گنجوی، رضا ناجی، جمشید ارجمند، بیژن امکانیان ، سعید پیردوست و رضا يزدانی خواننده حماسر موسيقی كشور نام ببريم كه از بين آنها پری زنگنه خواننده  گنجشک اشی‌مشی در تیتراژ فیلم گوزن‌ها به پاس تشكر از كيمييايی به بالای سن آمد و سخنان خود را درباره كيمييايی اينگونه بر زبان آورد ، این آهنگ، لوگویی برای من شده است تا هر کجای دنیا که می‌روم صحبت از این ترانه شود ، نمی‌دانم من شهرتم را از گوزن‌ها گرفته‌ام یا گوزن‌ها از گنجشک اشی مشی به هرحال گنجشک هر جا که می‌رود آواز خوشی را با خود به همه جا می‌برد، امیدوارم کیمیایی هرجا که هست پایدار باشد.

از ديگر مهمانانی كه در مورد كيمييايی در اين مراسم صحبت كردند، علیرضا زرین دست فيلمبدار فيلمهای كيمييایی بود كه خود از پيشكسوتان عرصه سينما محسوب ميشود ، در اين مراسم ايشان به خواندن یک سطر شعر برگرفته از کتاب «زخم عقل» از مجموعه اشعار مسعود کیمیایی اكتفا كرد تا نوبت به بهروز افخمی برسد تا ايشان هم با خواندن قسمت‌هایی از کتابی با عنوان ساختن فیلم‌های ماندگار که شامل گفت‌وگوی او با مرجان شیرمحمدی درباره سینما است بپردازد.

در پايان هم جواد طوسی به خاطر حضور نداشتن گلچهره سجاديه پيامی را از طرف ايشان برای مهمانان و شخص كيميايی خواند
شما فیلم‌های بسیاری ساخته‌اید؛ از «قیصر» گرفته که ضد قهرمان را برای اولین بار قهرمان فیلم کرده‌ است تا اکنون که فیلم‌های متفاوتی را می‌سازید؛ از جنوبی‌ترین نقطه شهر که شما را به نام آقا مسعود می‌شناسند که تنهایی‌شان را تدبیر می‌کنید تا کسانی که شیفته دیالوگ‌های زیبا و فضای سینمای شما هستند ،همواره ستایشگران و منتقدانی داشته‌اید که نشان از حضور طرفداران شما در سینما دارد ، بخت با من یار بود در سه فیلم پیاپی، از کارگردانی و نگاه شما به سینما بهره‌ها بردم ،حضور موثر، اشراف و دقت شما به نکات ظریف و پنهان صحنه، گریم، لباس، نور و حتی در نبود منشی صحنه، تسلط شما بر صحنه و اعتماد دادن به اعضای گروه، از نکات به یاد ماندنی برای من است ،احترام و علاقه شما به بازیگران‌تان، شناخت شخصیت و حساسیت آنها، ایجاد فضای مناسب، چیدمان صحنه، رابطه دوربین با بازیگر، حضور همراه و یاور شما در کنار دوربین، فضای مناسبی برای خلاقیت بازیگر و جان دادن به لحظاتی از یک نقش می‌شود ،حتی منتقدان شما می‌گویند صحنه‌های ماندگار و درخشان سینمای ایران را در فیلم‌هایتان دارید. گمان می‌کنم شاهد اجرای برخی از این صحنه‌ها بوده‌ام. زبانتان کمی لکنت پیدا می‌کند، یک پایتان را به زمین می‌کشید ولی بسیار چالاک با نگاهی سرشار از هوش، لحظه‌ها و صحنه‌هایی را که به قول خودتان عکس‌هایی ماندگار می‌شود که شاید بهترین لحظه‌های کار تک تک اعضای گروه نیز باشد را ثبت می‌کنید ، برایتان آرزوی روزگاری خوش، عمری پربار و صحنه‌هایی ماندگار در سینما دارم.»

نوبت به اجرای رضا يزدانی رسيد تا با اجرای دو قطعه ملی خود يعنی حکم و کوچه ملی مراسم را به پايان برساتد ، لازم به ذكر است در اين مراسم از هنرمندان  بابک بیات، نعمت حقیقی، مهردادفخیمی، روبیک منصوری، مرتضی ممیز، عباس شباویز، روح‌اله امامی و بسیاری از هنرمندان دیگر كه از دنيا رفته بودند یاد شد.

 تصاويری از مراسم تجليل از مسعود كيميايی به روايت دوربين ميلاد بهشتی
پری زنگنه در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی پری زنگنه در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
بهروز افخمی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی بهروز افخمی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
رضا يزدانی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی رضا يزدانی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
رضا يزدانی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی رضا يزدانی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
پری زنگنه در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی پری زنگنه در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
محمد رضا فروتن در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی محمد رضا فروتن در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
محمد رضا فروتن در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی محمد رضا فروتن در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
جواد طوسی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی جواد طوسی در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
سعيد پيردوست در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی سعيد پيردوست در مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
 مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
 مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
 مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
 مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی
مراسم تجليل از مسعود كيمييايی مراسم تجليل از مسعود كيمييايی


منبع : نون و آب
مطلب : محمد بيگی