کاخ اردشیر بابکان را بهتر بشناسیم

کاخ اردشیر بابکان (پاپکان) یا آتشکده فیروز آباد در 3کیلومتری و شمال غربی شهرستان فیروز آباد در استان فارس قرار گرفته است. این بنای تاریخی همانطور که از نام کاخ پیداست به دستور اردشیر بابکان بنیانگذار سلسه ساسانیان در 1800سال پیش بنا نهاده شد. نهری از کنار دیوار شرقی کاخ عبور می‌ کند که موجب آبادانی شهر گور و کاخ ساسانی بوده‌ است. کمی بالاتر از کاخ فیروز آباد آتشدانی برای مراسم مذهبی وجود دارد. وجود چهار عنصر طبیعی آب، باد، خاک و آتش امتیار ویژه‌ ای به این منطقه داده‌ است. به علت قرار گرفتن این کاخ در کنار چشمه «قمپ آتشکده» آن را آتشکده فیروزآباد نیز می‌ نامند. شهر گور (اردشیرخوره یا فیروزآباد قدیم) محلی باستانی است در شهرستان فیروزآباد، استان فارس. این شهر در اوایل قرن سوم میلادی به دستور اردشیر بابکان بنیاد شد. گور در زمان آبادانی خود، مرکز بخشی از ایالت فارس به نام کوره اردشیرخورّه بود.کاخ اردشیر بابکان یا آتشکده فیروز آباد استان فارس

فضای زیربنای کاخ اردشیر بابکان 55×104 متر میباشد، و اردشیر پس از گشودن تمام نواحی پارس و کرمان و شکست شاهان محلی این نقاط، دستور داد تا در فیروزآباد علاوه بر تجدید بنای شهر، آتشکده و کاخی باشکوه بسازند و آنرا «ایران را شکوه افزاید» نام گذارد. کاخ ارشیر بابکان یا کاخ فیروزآباد نخستین بنای طاق و گنبددار عهد ساسانی است که با یک اسلوب معماری اصیل ملی با سنگهای نیمه تراش میخکی ساخته شده، و طاق و گنبد هم از سنگ و سبک آن هم ایرانی میباشد. ستونهای چهارگوش و نیمه ستون همه از سنگ میخکی در این ساختمان بکار رفته و این نوع ستون سازی در بناهای اشکانی نیز دیده شده است. درون بنا و روی سنگها را با گچ‌ بریهای عالی که ویژه معماری عهد ساسانی است مزین گردیده، و بالای طاقچه‌ ها و درگاهها گیلوئی‌ هائی است به سبک گیلوئی‌ های بالای درگاه‌ ها در پارسه. مصالح اين كاخ ساروج و سنگ لاشه مي باشد كه با روكشي از گچ پوشيده شده است.کاخ اردشیر بابکان یا آتشکده فیروز آباد استان فارس

کاخ اردشیر بابکان دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت ۱۸۰۰ سال گچ‌ بری قسمت بالای دیوارهای داخلی آن همچنان سالم مانده‌ است. در ضلع شرقی کاخ، چهار ساختمان گنبدی شکل عظیم وجود دارد، این گنبدها به وسیلهٔ فیل‌ پوش بالا رفته که مشابه آن در قلعه دختر (قلعه اردشیر) دیده می‌ شود. قسمتی از نوک سقف گنبدها در دایره‌ ای به قطر یک متر باز است. در ضلع شمالی خارج از دیوار کاخ نیز چشمه‌ای زلال از دل خاک می‌جوشد و استخری طبیعی جلوی این چشمه به وجود آمده‌ است.کاخ اردشیر بابکان یا آتشکده فیروز آباد استان فارس

دیوارهای بیرون کاخ، پنجره نداشته، شبیه دیوار دژ ساخته می‌شده، اما دارای ستون‌های چسبیده بدیوار و طاق بوده است. در جهت جنوبی بیرون از کاخ، غدیر آب زلالی است بنام خنپ یا قمپ آتشکده که آب از همانجا جوشیده، جاری میگردد. خاورشناس‌روسی استاد و. بارتلد نویسنده جغرافیای تاریخی ایران بنا بگفته اصطخری مینویسد: دم دروازه شهر در کنار استخر آب، پرستشگاه آتش‌پرستان بنام «بارین» برپا بوده، نبشته‌ای بخط پهلوی داشت، بر روی آن نوشته بودند که برای ساختمان این پرستشگاه سی هزار دینار زر خرج شده است.



 

منبع : نون و آب