سیتم فاضلاب در تخت جمشید

تخت جمشید یا پارسه نام یکی از شهرهای باستانی ایران می باشد که در مرکز استان فارس در 10 کیلومتری شمال شهر مرودشت و در57 کیلومتری شیراز قرار دارد و در سالیان دراز یکی از پایتخت های مهم امپراتوری هخامنشیان بوده است. شاهانی همچون داریوش اول ، خشایارشا ، اردشیر اول این مکان را به عنوان پایتخت ایران باستان قرار داده اند.سیستم فاضلاب و آبراهه های زیر زمینی در تخت جمشید
یکی اسرار تازه مکشوف شده در شهر تاریخی تخت جمشید سیستم آب و فاضلاب در تختگاه بوده است. در تخت جمشید مجاری زیرزمینی آبرسانی و فاضلاب پیچ در پیچی کشف شده که به طول بیش از 2 کیلو متر می رسدف بیشتر آب باران به داخل کانالها هدایت می شده است. که مطابق با ویژگیهای معماری هخامنشی ساخته شده ودر برخی بخش ها تا پنج تا شش متر نیز ارتفاع دارد.  این آبراهه ها به صورت تونل های زیر زمینی و کانل های متعدد ساخته شده است و آب و فاضلاب های تخت جمشید را به خارج از شهر هدایت می کرده است. در بسیاری از کاخ ها نیز ناودانهای سفالی آب را به داخل کانالهای زیرزمینی هدایت می کردند و نهایتاً این آب ها به صورت شبکه به هم پیوسته توسط کانال ها به ضلع جنوب شرقی تختگاه و محل خروجی کانالها هدایت می شدند. کانال های آبراه تخت جمشید با قیر طبیعی اندوده شده اند و بعد از ویرانی این مکان به تدریج با خاک و آوار دیواره های خشتی پر شدند که این وضعیت تا زمان کاوش های تخت جمشید ادامه داشته است.سیستم فاضلاب و آبراهه های زیر زمینی در تخت جمشید
همچنین دارای سیستم حرارتی و تهویه بوده ، که فضاهای داخل آن را در زمستان گرم ودر تابستان خنک و معتدل می کرده است . دشت سرسبز مرودشت ، سقفهای بسیار بلند و فضاهای وسیع ، درهای گشاده و پنجرههای متعد د هوای تخت جمشید را در تابستان معتدل وخنک می ساخته و در زمستان دیوارهای خشتی و لایه های گچ که یک عایق حرارتی تشکیل می داده ، پردههای ارغوانی بلند و ضخیم که مانع نفوذ سرما به درون فضاها وتالارها می شده ، پوشش سقف نیز چوبی بوده که این امر در گرم شدن محیط تاثیر به سزایی داشته است .سیستم فاضلاب و آبراهه های زیر زمینی در تخت جمشید
طرح اصلی ساختمان تخت جمشید دردوران فرمانروایی داریوش بزرگ ریخته شد. از همان نخست تعداد و محل كاخ ها، عمارت ها و كاربردهای جداگانه هر یک معین ومشخص شد. برای برپایی این بنا از سه نوع مصالح ساختمانی عمده ( چوب، خشت های خام و پخته و سنگ های آهكی محلی ) استفاده شده است. چوب هایی كه در محل تهیه می شد با ذوق و سلیقه طراحان و معماران سازگار نبود وناگزیر بودند چوب های در خور كاخ های تخت جمشید را از دور دست ها حمل كنند. برای مثال،تیرهای زیر از چوب درخت سدر بوده كه در آن زمان فقط در لبنان می روییده استو مصالح دیگر عبارت بود از: سنگ ، خشت و گل ، آجر ، گچ ، آهن ، فلزات گرانبها ( طلا - نقره - مس ) عاج ، لا جورد ، عقیق و...... دیوارهای تخت جمشید در برخی جاها به ضخامت 5/5 متر بوده و قطعه سنگهای به کار رفته به وزن بیش از 45 تن بوده است.سیستم فاضلاب و آبراهه های زیر زمینی در تخت جمشید
 

منبع : نون و آب