آریارمنه هخامنشی

آریارمنه نیای داریوش بزرگ از شاهان هخامنشی است. وی برادر کوچکتر کوروش یکم نیای کوروش دوم (کورش بزرگ) است. پدرش چیش پیش پادشاهی خود را بین دو پسرش تقسیم نمود و قسمت اعظم پادشاهی را به آریامنه داد. وی به آریامنه عنوان «شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشور پارس» را داد، حال آنکه به برادر بزرگترش تنها لقب «شاه پارسوماش» را اعطا نمود.

آریارمنه (پارسی باستان: ARIYĀRAMNA/اَرییارَمنَه؛ عیلامی: Har-ri-ya-ra-um-na/هر-ری-یَ-رَ-اُم-نَه؛ اَکَدی: ʾ-Ar-ḭa-ra-am-na/اَر-ییَ-رَ-اَم-نَ-ع؛ یونانی:Ariaramnēs/اَرییَرَمنِس) فرزند چیش‌پیش و شاه پارس می‌باشد. پس از وی فرزندش ارسام به پادشاهی پارس رسید. داریوش شاه در سنگ‌نبشته بیستون گوید پدر من ویشتاسپ است. پدر ویشتاسپ آرشام بود؛ پدر آرشام آریارمنه بود؛ پدر آریارمنه چیش‌پیش بود؛ پدر چیش‌پیش هخامنش بود.

اَرییارَمنَه نامی است از زبان پارسی باستان؛ برگرفته از Aryārāman-/اَریارامَن-، و از aryā-/اَریا- «آریایی‌ها» و rāman-/رامَن- «خوشی و صلح» به معنای "رامش‌دهندهٔ آریایی‌ها