جریمه ای ناچیز برای شکار یوزپلنگ ایرانی در حال انقراض !

معاون فنی اداره حفاظت از محیط زیست لرستان، گفت: جریمه شکار یوز پلنگ ایرانی به یک میلیارد ریال ( یکصد میلیون تومان) افزایش یافته است. قبل از این جریمه شکار یوز پلنگ 800 میلیون ریال و شکار خرس قهوه ای 500 میلیون ریال بود. وی افزود  این اقدام امری ضروری به منظور بازدارندگی از شکارهای غیر مجاز است. 

تعداد یوزپلنگ های ایران

طی سال‌های گذشته این موضوع مطرح بود که در کشور چه تعداد یوز داریم به همین ترتیب از سال 90 تاکنون بر اساس گزارش‌های ارسالی از 17 منطقه اعلام شد که جمعیت یوزپلنگ ایرانی در کشور بین 40 تا 70 قلاده است. این تخمین نتیجه نقشه‌برداری زمینی است که توسط بیش از ۱۲۰۰۰ دوربین دید در شب که در مکانهای مختلف کار گذاشته شده بود.

یوزپلنگ سومین گربه‌سان نادر دنیا است، در دهه 1370 سالیانه حداقل دو یوز به دلیل کشته شدن توسط انسان از پا درآمد و طی دهه 1380 در مجموع حدود 24 یوز در ایران از پا در آمد. غیر از 11 مورد که به واسطه تصادف با خودروهای عبوری تلف شدند، 13 مورد بر اثر شکار توسط انسان از پا در آمدند. در دهه 1390 به‌رغم کاهش تلفات جاده‌ای، 5 یوز توسط انسان از پا درآمد.

آیا جریمه یکصد میلیون تومانی کافیست ؟!

جواب سوال روشن است و این جریمه برای تعدادی از شکارچی ها بسیار ناچیز است. موجودات زنده یک کشور، مانند خاک آن کشور دارای ارزش هستند و این مهم باید همگانی شود و با در نظر گرفتن جریمه ای بسیار سنگین و زندانی شدن شکارچی متخلف به مدت طولانی و همچنین حفاظت اصولی از آنها، مانع نابودی موجودات شویم. در غیر اینصورت روزی می رسد که گونه های نادر جانوری را از دست می دهیم و مانند شیر ایرانی باید آنها را از کشوری دیگر ( در صورت موجود بودن) با قیمتی بالاتر از جریمه امروزی ! با التماس بخریم...

آشنایی با یوزپلنگ ایرانی

یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی (نام علمی: Acinonyx jubatus venaticus) یک زیرگونهٔ به‌شدّت در معرض خطر انقراض از یوزپلنگ است که اکنون تنها چند ده قلاده از آن در ایران یافت می‌ شود.

این جانور در مناطق بیابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌هاست که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد. نتایج جدیدترین تحقیقات نشان می‌دهد که تعداد کمی یوز پلنگ در مناطق حاشیه کویر مرکزی از جمله خارتوران، نایبندان، دره‌انجیر و میاندشت وجود داشته باشد.

ایران از دهه ۱۹۷۰ به عنوان تنها زیستگاه یوزپلنگ‌های آسیایی (ایرانی) شناخته شده است. یوزپلنگ ایرانی تنها نژاد این جانور است که یال دارد.

در حدود ۲۰۰۰ سال پیش یوزها در اکثر نقاط آسیا حضور داشتند اما الان منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های ایران شده‌اند. یوزها در سرزمینهای باز و علفزارها، دشتهای کوچک، مناطق نیمه بیابانی و سایر مناطقی که می‌توان در آن شکار یافت زندگی می‌کنند. یوزپلنگ‌ها را در ایران می‌توان در مناطق کویری پیدا کرد که شامل قسمتهایی از استان‌های سمنان، یزد، خراسان شمالی، رضوی و جنوبی، کرمان و تهران می‌شود. همچنین در خرداد ماه سال ۱۳۹۱ در منطقه حفاظت شده درونه شهرستان بردسکن یک قلاده یوزپلنگ آسیایی مشاهده و تصویربرداری شد.

زیستگاه‌های یوز در ایران به علت پیشروی بیابان‌ها و تبدیل شدن بخشی از زمینهای زیستگاه به زمینهای کشاورزی و مسکونی شدن بخشی دیگر و همچنین از بین رفتن مراتع توسط دامهای اهلی و در نتیجه کاهش تعداد آهو و گوزن که از منابع غذایی یوزها هستند کاهش یافته‌ است.

یوز ماده مانند یوز نر محدوده خاصی را تصرف نمی‌کند و این به آن علت است که ماده‌ها در میان زیستگاههای مختلف در حرکت می‌باشند و این اهمیت حفظ زیستگاهها را گوشزد می‌کند. در ایران یوزها پیشتر در کویرها بودند اما به خاطر اینکه در بیابان توسط شکارچیان بسیار راحت شکار می‌شدند به مناطق مرتفع تر و نیمه کوهستانی پناه بردند و اکنون بیشتر در این نواحی و درهای خشک میان کوهها دیده می‌شوند.

سازمان حفاظت محیط زیست ایران با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد بعضی از این زیستگاه‌ها را تحت نظارت قرار داده‌است. به این ترتیب دوربین‌های تله‌ای نصب شد که به حرکت این حیوانات حساسند و با مشاهده آنها عکس می‌اندازند.

نویسنده : سعید رسولی نسرانی