چه کسی منشور کوروش هخامنشی را پیدا کرد؟

نام منشور کوروش هخامنشی، با نام هرمزد رسام گره خورده است. باستان شناس آشوری تباری که در عراق بزرگ شد و بعدها تابعیت بریتانیا را گرفت. او دیپلمات و جهانگردی بود که الواح گلی حماسه گیلگمش، کهن ترین حماسۀ بشری، همچنین استوانۀ مشهور به لوح حقوق بشر کوروش بزرگ را طی کاوشهای باستانشناسی در بین‌النهرین یافت. او که از ۱۹ سالگی کار حفاری در بناهای تاریخی عراق و به خصوص بابل را شروع کرده بود، در جوانی راهی بریتانیا شد تا تحصیلاتش را در این کشور ادامه دهد اما در همین مدت به استخدام موسسه باستان شناسی بریتانیا در آمد و از این موسسه ماموریت گرفت تا به کشورش برگردد و تحقیقات باستان شناسی خود را در بابل ادامه دهد.

سال ۱۸۷۹ میلادی (۱۲۵۸ خورشیدی) بود که هرمزد رسام، در حین کاوش‌ هایش در شهر بابل و نیایشگاه «اسگلیه» به لوحی گلی برخورد که بعدها منشور کوروش هخامنشی نام گرفت. او بعد از تحقیق روی این منشور گِلی ۲۵۰۰ ساله دریافت که این اثر از زمان تصرف بابل و شکست دادن «نبونید» پادشاه بابلیان به جا مانده و کوروش بزرگ بعد از ورود به شهر بابل، برای آزادی ملت‌های مختلف از اسارت بابلیان، فرمان مکتوبی صادر کرده که بر پایه آن ۴۰ هزار نفر از بند اسارت آزاد شده اند و به سرزمین‌های خود بازگشته اند.

باستان شناسان پیش بینی می کردند که این فرمان توسط کوروش هخامنشی در زیر یکی از دیوارهای معبد خاک شده باشد که به نوعی نشان دهنده اهمیت منشور به عنوان پایه و اساس و سنگ بنای حکومت او بوده است. رسام بعد از کشف این منشور آن را به موزه بریتانیا تقدیم کرد که از آن زمان تاکنون در بخش «ایران باستان» همین موزه نگهداری می شود.منشور ۴۵ سطری کوروش بزرگ که به اعلامیه کوروش هخامنشی و منشور آزادی معروف است، شرحی از ورود بدون خونریزی او به شهر بابل و معرفی مقام و منصب کوروش هخامنشی است. کوروش بزرگ در دو بخش از منشور خود تکرار می‌کند که او و ارتش ایران، به صورتی آشتی‌جویانه وارد بابل شده‌اند. بعدها، آثار دیگری به دست آمد که نشان می داد نسخه های گوناگونی از روی این فرمان نوشته و به نواحی امپراتوری هخامنشی ارسال شده است. در حال حاضر یک نسخه بدل از منشور کوروش بزرگ به عنوان نشانه‌ای از همزیستی و تفاهم میان ملت‌ها در سازمان ملل متحد نگهداری می‌شود.

چه کسی منشور کوروش هخامنشی را پیدا کرد؟

مطلب مرتبط

آشنایی با منشور کوروش بزرگ هخامنشی